Kennisbank · Optiek & belichting

Optiek en belichting kiezen voor machine vision

Onvoldoende detail of wisselend contrast veroorzaakt instabiele inspectie, extra afkeur en handmatige controles. Gebruik deze beslisgids om beeldveld, werkafstand, lens en lichtgeometrie samen te bepalen voordat u componenten selecteert.

Industriële machine-vision lens en belichting

Kennis

Lens en belichting horen bij elkaar

De camerasensor ziet alleen wat belichting oplevert en wat de lens doorgeeft. Een camera met meer megapixels herstelt geen contrast dat er nooit was. Een scherpe lens redt geen beeldveld dat niet in de machine past.

Belichting maakt het signaal

Voor inspectie, meting en code reading telt contrast tussen kenmerk en achtergrond. De lichtgeometrie (backlight, bright-field, dark-field, dome) is belangrijker dan het LED-vermogen.

De lens legt het beeld vast op de sensor

Brandpuntsafstand, werkafstand en sensorformaat bepalen FOV, vergroting en hoeveel licht per pixel aankomt. Draait u het diafragma dicht voor meer scherptediepte, dan heeft u meer licht nodig.

Zelfde beeldveld, zelfde dekking

Ziet de lens 200 mm, maar belicht u maar 150 mm homogeen? Dan falen de randen, ook als het midden in het lab er goed uitziet.

Selectie

Vul een gezamenlijk optisch keuzeformulier in

Kopieer deze tabel naar het projectdossier. Vul gemeten waarden in en benoem onbekenden voordat u brandpuntsafstand of lichtbron kiest. Test voorgeselecteerde lens en belichting samen en bewaar instellingen en proefbeelden.

ParameterVast te leggen invoerBeslissing of test
FOVVereiste breedte en hoogte in mm, positiemarge en toegestane rotatie: …Controleer beide sensorassen en bevestig dat de belichting het volledige inspectiegebied afdekt.
WerkafstandBeschikbare afstand, lensreferentievlak, producthoogtebereik en vrije ruimte: …Controleer scherpte op uiterste hoogtes en houd ruimte voor licht, filters, connectoren en reiniging.
Kleinste kenmerkKleinste defect of code-element in mm, voorlopige pixeleis en actieve sensormaat: …Bereken mm/pixel en bevestig daarna contrast en scherpte in midden en hoeken.
OppervlakMateriaal, afwerking, kleur, kromming, olie- of folievariatie en bekende defecten: …Vergelijk lichthoeken en golflengte met dezelfde herkenbare monsters. Controleer spiegeling en variatie van goed product.
Beweging en triggerMaximale snelheid, toegestane onscherpte, triggerinterval en sluitermodus: …Opnametijdgrens = toegestane verplaatsing ÷ snelheid. Test beeldsignaal binnen die tijd met continu of ondersteund gepulst licht.

Er is geen universele verhouding tussen werkafstand en beeldveld. Bepaal het beeldveld en de beschikbare inbouwruimte en controleer daarna de lensberekening voor het werkelijke sensorformaat. Houd ruimte vrij voor belichting, connectoren, scherpstelling en reiniging. Gebruik de afstandsreferentie van de lensfabrikant. Meer informatie:resolutie, FOV en werkafstand.

Praktijkvoorbeeld · Machinebouwers

Oppervlaktecontrole op geborsteld aluminium in een verpakkingscel

Neem als voorbeeld een inspectie van een geborstelde aluminium behuizing met plaatselijke glansstrepen. De taak is een ondiepe kras vinden en een gelaserde batchcode lezen binnen een korte opnametijd. Deze twee kenmerken kunnen verschillende lichtrichtingen vragen. Het voorbeeld beschrijft een testaanpak, geen gemeten installatieresultaten.

Wat er nodig is

  • Een FOV iets groter dan het behuizingsvlak, met vaste werkafstand vanuit het machineframe.
  • Zorg voor genoeg pixels over de etscode en de krasbreedte. De lens en camera moeten die resolutie samen waarmaken.
  • Belichting die glansplekken niet over de ets heen wast, maar de kras wél als rand of intensiteitsverschil toont.
  • Een opnametijd binnen de bewegingsgrens, met voldoende continu licht of een passende gesynchroniseerde puls.

Hoe Sedeco dit typisch aanpakt

We beginnen met samples en de toegestane werkafstand en FOV in het frame. Voor krassen op metaal proberen we vaak dark-field of laag-ingeplaatste bar lighting. Vraagt de ets plattere belichting, dan volgt een tweede geometrie of een dome. Pas als het beeld op het echte product werkt, zetten we brandpuntsafstand en productfamilie vast.

Verder lezen:belichting bij inspectie·code reading & DPM.

Praktijk

Wat in de praktijk vaak misgaat

Spreek afzonderlijke acceptatiegrenzen af voor gemiste defecten, onterechte afkeur en timing. Valideer monsters die niet voor de lichtafstelling zijn gebruikt, inclusief uiterste posities en hoogtes. Noteer falende condities en of scherpte, contrast, beweging of aanbieding de oorzaak is. Controleer opnieuw na configuratieherstel.

Eerst camera en mount, optiek als laatste

De beugel is gelast, de werkafstand staat vast op 80 mm, en pas daarna wordt een lens gevraagd die 120 mm FOV op een grote sensor dekt. De korte lens die het FOV haalt vignetteert of vervormt; de langere lens die scherp is past niet. Het frame herontwerpen is dan duurder dan de lens meteen mee te selecteren.

Bright-field ringlicht op glanzend metaal

Een wit ringlicht wordt met de camera meebesteld omdat het de standaardaccessoire is. Op glanzend of bewerkt metaal ontstaan hotspots die de sensor verzadigen. Defecten en DPM-codes verdwijnen in de reflectie. Dark-field, dome of gericht geplaatste bars horen in de eerste proef te zitten, niet een softwaredrempel op een uitgebrand beeld.

Diafragma dichtdraaien, lichtbudget vergeten

Het sluiten van het diafragma kan de scherptediepte vergroten, maar vermindert het licht op de sensor en kan diffractie veroorzaken. Een langere belichtingstijd kan vervolgens bewegingsonscherpte geven. Vergelijk lichtintensiteit, gepulste werking, beheersing van productpresentatie en optische alternatieven aan het vereiste beelddetail. Valideer de gekozen combinatie bij de verwachte snelheid en het hoogtebereik.

Definitiepagina's

De basis uitdiepen

Gebruik deze pagina’s voor de definities. Kom hier terug als u wilt selecteren of wilt weten wat in de praktijk misgaat.

Vincent van Montfoort

Twijfelt u over lens of belichting?

Stuur monsters en het ingevulde keuzeformulier. Begroot lens, lichtbron, controller, filters en montage samen met proef- en validatie-uren × tarief. Neem reinigingstoegang en vervangingsinstellingen mee in onderhoud. Vergelijk met gemeten inspectie- en interventiekosten in plaats van aan te nemen dat duurdere optiek automatisch afkeur vermindert.