Kennis · Camera's

Wat is een line scan camera?

Bij inspectie van bewegende folie, papier of metaal moeten details over de breedte en in de lengterichting zichtbaar zijn. Een lijnscancamera, ook line scan camera genoemd, neemt opeenvolgende rijen pixels op terwijl het materiaal passeert. Uit die beweging ontstaat een tweedimensionaal beeld.

Lees hoe lijnfrequentie, belichtingstijd en gemeten verplaatsing het beeld bepalen en welke omstandigheden u moet testen voordat u hardware kiest.

Industriële omgeving voor inspectie van staal en doorlopend materiaal
Lijnscan kan doorlopend materiaal inspecteren, zoals metaalband, folie, papier en textiel.

Wat een line scan camera is

Een line scan camera neemt bij elke belichting een smalle lijn van het object op. Terwijl het object of de camera beweegt, vormen opeenvolgende lijnen een tweedimensionaal beeld. Sensoren kunnen een rij of meerdere rijen bevatten, bijvoorbeeld voor kleur of Time Delay Integration (TDI). Bij TDI worden signalen uit opeenvolgende rijen gecombineerd in hetzelfde tempo als de beweging.

Deze geometrie past bij lange oppervlakken doordat de beeldlengte volgt uit het aantal opgenomen lijnen. Area scan kan bewegend materiaal eveneens inspecteren met korte belichtingstijden en overlappende beelden. De keuze hangt af van inspectiebreedte, detailgrootte, beweging en de benodigde beeldopbouw en verwerking.

In catalogi ziet u ook lijncamera, linescan, webinspectiecamera of lineaire sensorcamera. Beschikbare families staan onder Camera’s. Deze namen beschrijven geen pixelaantal, lijnfrequentie of ondersteunde synchronisatie.

In een zin

Iedere opname registreert een strook over het object. Beheerste beweging levert de tweede beeldrichting.

Hoe een line scan camera werkt

Denk aan vier gekoppelde beslissingen: beweging → lijnbelichting → optiek & licht → interface & reconstructie.

Industriële camera aangesloten in een visionsysteem
Encoder, belichting en interfacetiming zijn even belangrijk als de sensor zelf.

1. Beweging levert de tweede as

Het materiaal beweegt langs een vaste camera, of de camera beweegt over het object. Elke lijn neemt een smal deel van het oppervlak op. Als de afgelegde afstand tussen opnamen verandert, wordt het opgebouwde beeld uitgerekt of samengedrukt. Synchroniseer de opname met gemeten verplaatsing wanneer een vaste opnamefrequentie de vereiste geometrische tolerantie niet haalt.

2. Elke lijn is een korte belichting

De lijnfrequentie geeft aan hoeveel lijnen per seconde worden opgenomen. Beschikbare opnametijd hangt af van cameramodus en lijninterval. Test of de belichting bij die tijd voldoende signaal geeft. Versterking verhogen versterkt ook ruis. Langzamer opnemen zonder het materiaal te vertragen vergroot de afstand tussen lijnen.

3. Optiek projecteert de baanafmeting op de lijn

De resolutie dwars op het materiaal hangt af van het aantal actieve pixels over de inspectiebreedte. Beeldveld en pixelaantal bepalen de pixelmaat op het object. De kwaliteit en scherpstelling van het objectief bepalen of die details daadwerkelijk worden weergegeven. Raadpleeg de lenzen bij het bepalen van inspectiebreedte en werkafstand.

4. De interface streamt lijnen continu

Het ontvangende systeem ordent lijnen op opnamevolgorde en groepeert ze tot beelden of verwerkt een doorlopende stroom. Het moet lijnvolgorde behouden en ontbrekende gegevens herkennen. Interface en verwerking volgen uit berekende gegevensstroom en synchronisatie-eisen.

FaseWat gebeurt erWat dit betekent
Encoder / syncSnelheidssignaal stuurt lijnopnameCorrecte aspectverhouding in looprichting
LijnbelichtingEén rij integreert lichtLichtbudget vs lijnfrequentie
UitlezingLijn wordt digitaalMax. lijnfrequentie & bitdiepte
Transfer & opbouwLijnen vormen 2D-beeld of streamBandbreedte, grabber, PC-belasting

Line scan vs area scan, smart en 3D

Het verschil is hoe de tweede beeldrichting wordt opgenomen. Gebruik de vergelijkingsgids voor de volledige selectiebeslissing.

FamilieLegt vastHet best wanneerLet op
Line scanEén lijn tegelijk, opgebouwd tot 2D-beeldDoorlopende banen, snelle strip, breed FOV bij fijne resolutieVraagt precieze bewegingssync & sterke lijnbelichting
Area scanVolledig 2D-frame per triggerDiscrete delen in een FOV; meeste QC-stationsSnelle doorlopende banen kunnen vervagen of dekking missen
Smart cameraBeeld + verwerking aan boordStandaard ID, OCR, aanwezigheid op discrete delenZelden eerste keuze voor snelle webinspectie
3D-cameraVorm, hoogte, volume, poseHoogtedefecten, volume, bin pickingAnder probleem dan oppervlakteprint op een vlakke baan

Line scan vs area scan: area scan neemt een rechthoekig beeldveld op; line scan bouwt de bewegingsrichting op uit opeenvolgende lijnen. Alleen beweging bepaalt de familie niet. Zie de area scan-gidsvoor de andere beeldgeometrie.

Line scan vs smart camera: sensorgeometrie en verwerkingslocatie zijn afzonderlijke keuzes. Controleer doorlopende gegevensverwerking en machine-interfaces met smart camera vs PC-based vision.

Line scan vs 3D: line scan beantwoordt “hoe ziet het oppervlak eruit langs de looprichting?” 3D beantwoordt “wat is de hoogte of vorm?” Sommige lijnen combineren 2D line scan voor print/coating met een aparte 3D-profiler voor dikte of kromming.

Waar line scan camera’s worden gebruikt

Industriële productieomgeving voor Computer Vision
Typische contexten: converting, print, metaal, verpakkingsbanen en snelle logistieke banden.

Gebruikelijke toepassingen inspecteren een oppervlak dat langs de opnamelijn beweegt:

  • Web- en folie-inspectie, Coatingstrepen, gels, gaten, vervuiling en markeringen op plasticfolie, aluminiumfolie en papier.
  • Print en converting, Register, ontbrekende druk, kleur, lasnaden en barcode/OCR op doorlopend verpakkingsmateriaal.
  • Metaalstrip en staal, Krassen, walsafdrukken, randdefecten en aanslag op doorlopende strip bij hoge lijnfrequentie.
  • Textiel en nonwovens, Gaten, dikke plekken, vervuiling en weeffouten over brede banen.
  • Snelle transportbanden, Sortering of oppervlaktechecks waar delen nooit stilzetten en een area-scan-FOV de breedte niet dekt bij de vereiste resolutie.
  • Flat panel en glas (geselecteerde lijnen), Lange, continue scanning van grote platen waar het stitchen van veel area-frames minder praktisch is.

Bepaal per taak inspectiebreedte, kleinste detail en materiaalverplaatsing per lijn. Een doorlopend oppervlak sluit area scan niet automatisch uit.

Specificaties die de beeldkwaliteit bepalen

Lees onderstaande specificaties als grenzen aan de beeldvorming. Het rekenvoorbeeld verbindt beide bemonsteringsrichtingen.

Pixels over de lijn (resolutie)

De beeldschaal dwars op het materiaal is beeldveldbreedte gedeeld door actief pixelaantal. Bepaal voorlopig benodigde pixels per defect met het bedoelde algoritme en test daarna optiek en contrast. Sensorpixelaantal alleen bewijst geen bruikbaar detail.

Lijnfrequentie (line rate)

Lijnafstand in bewegingsrichting is materiaalsnelheid gedeeld door lijnfrequentie. Controleer de opgegeven frequentie bij werkelijke actieve breedte, pixelformaat en interface. Ontbrekende lijnen veroorzaken een aparte fout in het opgebouwde beeld.

Encodersync en triggermodi

Een encoder meet verplaatsing en kan na een ingestelde afstand een nieuwe lijnopname starten. Controleer het ondersteunde signaaltype en de maximale ingangsfrequentie. Opname met een vaste frequentie kan passen wanneer snelheidsvariatie binnen de toegestane beeldvervorming blijft. Meet die variatie tijdens versnellen, normale productie en stoppen.

Mono vs kleur vs multi-spectraal

Monochrome beelden passen bij defecten die herkenbaar zijn aan helderheid of vorm. Kies kleur wanneer kleurverschillen deel uitmaken van de inspectie-eis. Controleer bij afzonderlijke sensorrijen of de beweging en producthoogte verschuivingen tussen kleurkanalen veroorzaken.

Interface en bandbreedte

Bereken de beelddata uit actieve pixels per lijn × verzonden bits per pixel × lijnen per seconde. Houd extra capaciteit aan voor protocolgegevens en controleer de continue overdracht via interface, opnamehardware en PC. Test bij beeldopslag ook de schrijfsnelheid en bewaartermijn.

Afhankelijkheid van belichting

Ongelijke belichting, reflecties en te korte belichtingstijd kunnen defecten onzichtbaar maken. Test het licht over de volledige inspectiebreedte met representatieve oppervlakken. Gebruik de belichtingspagina bij het ontwerp van het station.

Voor u koopt, acht vragen

  1. Wat is de baan- of transportbreedte en het kleinste defect dat zichtbaar moet zijn?
  2. Wat is de maximale materiaalsnelheid (m/min of m/s)?
  3. Hoeveel pixels over het defect hebt u nodig voor stabiele detectie?
  4. Hebt u (of kunt u) een betrouwbare encoder op de aandrijving?
  5. Is de beslissing mono-intensiteit, kleur, of beide?
  6. Welke interface en PC/grabber-architectuur bestaat al op de lijn?
  7. Welke lijnlichtgeometrie geeft contrast op echte monsters?
  8. Wie beheert continue inspectiesoftware en recepten?

Een werkende line-scanopstelling bouwen

Vision-hardwarestack met camera en controller
Een werkend webstation koppelt camera aan lijnoptiek, belichting, encoder en rekenkracht.

Stem camera, optiek, belichting en bewegingsmeting op elkaar af:

  1. Camera, pixels over de breedte, lijnfrequentie, interface afgestemd op snelheid en breedte.
  2. Objectief, vergroting en resolutieklasse voor µm/pixel over de baan.
  3. Lijnbelichting, uniforme intensiteit, vaak hoog vermogen; geometrie afgestemd op oppervlakteafwerking.
  4. Mechanica, stijve montage, trillingsisolatie, precieze uitlijning loodrecht op de looprichting.
  5. Encoder & sync, gekalibreerde pulsen per millimeter loop.
  6. Compute & software, grabber of NIC, continue inspectierecepten, afkeurmarkering of logging.

Veelgemaakte fouten bij een eerste systeem

  • “8k” kopen zonder µm/pixel te berekenen bij de echte baanbreedte.
  • Encodersync negeren, en zich afvragen waarom beelden gerekt lijken.
  • De lijn te zwak belichten en compenseren met gain die kleine defecten in ruis verstopt.
  • De camera onder een kleine hoek monteren zodat de optische lijn niet haaks op de looprichting staat.
  • Een interface kiezen die pieklijnfrequentie niet een volle shift kan volhouden.
  • Alleen schone, vlakke monsters testen en de variatie in oppervlak en presentatie tijdens productie overslaan.

Hoe u een line scan-productpagina leest

Op Sedeco-productpagina’s voor line scan-families ziet u typisch signalen zoals sensorresolutie(pixels over de lijn), max. lijnfrequentie, mono/kleur en interface. Lees ze als antwoorden op de acht vragen hierboven:

  • Pixels / resolutie, meetpunten over de baan; combineer met optiek voor µm/pixel.
  • Max. lijnfrequentie, plafond onder vermelde voorwaarden; bevestig voor uw formaat en interface.
  • Data-interface, hoe lijnen continu de PC of controller bereiken.
  • Mono/kleur, intensiteit vs kleurbeslissingen op print of coatings.
  • Encoder- / triggerfuncties, of bewegingssync native is of grabber-ondersteuning nodig heeft.

Bepaal met de berekening hieronder het benodigde aantal pixels en de lijnfrequentie voordat u camera’s vergelijkt in de cameracatalogus. Behandel catalogusnummers niet als vervanging voor een snelheids- en resolutieberekening op uw baan.

Uitgewerkt voorbeeld: lijnfrequentie en bemonstering

Stel: u inspecteert plasticfolie van 1 200 mm breed. Het kritische defect is een gat van 0,5 mm. U wilt minstens 5 pixels over dat gat dwars op de baan.

Vereiste ruimtelijke bemonstering over de breedte: 0,5 mm / 5 = 0,1 mm per pixel. Over 1 200 mm hebt u 1 200 / 0,1 = 12 000 pixels nodig, dus een 8k-sensor alleen is niet genoeg tenzij u het FOV verkleint, meerdere camera’s gebruikt, of minder pixels op het defect accepteert. Daarom sturen breedte en defectgrootte het pixelaantal voor merkvoorkeur.

Nu snelheid: de baan loopt 300 m/min = 5 m/s. Wilt u ook 0,1 mm bemonstering in de looprichting, dan hebt u een lijn elke 0,1 mm nodig → 5 / 0,0001 = 50 000 lijnen per seconde. Die lijnfrequentie moet beschikbaar zijn bij uw bitdiepte en interface, en belichting moet genoeg fotonen leveren in elke korte belichting.

Dit is een rekenvoorbeeld, geen aangetoond detectieresultaat. Vijf pixels over het gat is een aangenomen ontwerpeis die met de werkelijke optiek, het contrast en de inspectiesoftware moet worden getest. Bereid representatieve monsters voor met de haalbaarheidschecklist.

Vuistregel

Dwars op het materiaal: pixelmaat = beeldbreedte ÷ actieve pixels. In transportrichting: lijnafstand = transportsnelheid ÷ lijnfrequentie. Gebruik overeenkomende eenheden en controleer beide richtingen aan de hand van de vereiste defectgrootte.

Sectorbeelden

Onderstaande voorbeelden laten zien welke procesinformatie bij het beeld hoort. Het zijn geen gerapporteerde installatieresultaten.

Converting en flexibele verpakking

Koppel bij folie of print defecten aan hun positie in lengte- en dwarsrichting. Neem lassen en toegestane veranderingen in print of coating mee.

Metaal en staal

Test bij metaal oppervlaktereflecties en vereiste inspectiebreedte. Behoud de defectpositie bij verderop snijden of afkeuren.

Papier, pulp en textiel

Test bij breed papier of textiel eventuele overlap tussen cameravelden. Maak onderscheid tussen een samenvoeggrens en een werkelijk materiaaldefect.

Logistiek en snelle sortering

Logistieke en transportbandomgeving voor Computer Vision
Op snelle banden kan line scan de breedte dekken zonder pakketten te stoppen voor een full-frame opname.

Controleer bij getransporteerde objecten hoogteveranderingen en gaten tussen producten. Beweging alleen bepaalt niet of line scan of area scan het vereiste beeld levert.

Machinebouwers en OEM’s

Bewaar bij herhaalmachines encoderschaal, optiek en opname-instellingen met referentiebeelden. Test herstel op de volgende bouw.

Integreren met PLC, encoder en IT

Een line scan camera staat zelden alleen. Typische industriële lussen zien er zo uit:

  • Encoder in, pulsen evenredig met loop sturen lijnopname.
  • Acquireren, continue lijnen onder stabiel lijnlicht; stream naar PC of visioncontroller.
  • Beslissen, software vindt defecten, koppelt ze aan metermerken en gradeert ernst.
  • Actie, PLC markeert, keurt af, vertraagt, of logt een rolrapport naar MES.

Test continue opname bij maximumsnelheid en tijdens snelheidswisselingen. Registreer ontbrekende lijnen, verwerkingsvertragingen en buffergebruik. Neem beeldopslag en machinecommunicatie mee zodat de volledige inspectieketen wordt belast.

Twijfelt u of verwerking op een smart device of een PC hoort, beslis architectuur vroeg, via de smart vs PC-beslispagina, en bevries daarna de line-scaninterface.

Kosten, kwaliteit en wat “goed genoeg” betekent

Beeldproblemen kunnen ontstaan in de camera, optiek, belichting of bewegingsmeting. Test bekende monsters en controleer de beeldgeometrie om vast te stellen welke omstandigheden leiden tot gemiste defecten of onterechte afkeur. Leg die omstandigheden vast zodat onderhoudsmedewerkers de test kunnen herhalen.

Neem camera, objectief, belichting, encoder, montage, opnamehardware, software en inbedrijfstelling op in de investeringsraming. Begroot terugkerende kosten voor reiniging, kalibratie, opslag en onderhoud. Vergelijk deze met gemeten uren voor handmatige inspectie, uitval, herstelwerk en stilstand. Gebruik daarvoor uw eigen productiegegevens.

Spreek voor elke defectsoort acceptatiegrenzen af voordat u test. Neem goed materiaal, bekende defecten, grensgevallen en de verwachte oppervlaktevariatie mee bij minimum-, nominale en maximumsnelheid. Rapporteer gemiste defecten en onterechte afkeur afzonderlijk, met de geïnspecteerde hoeveelheid en testomstandigheden. Test ook herstart, ontbrekende encoderpulsen en het volgen van afkeur tot aan de uitwerppositie.

Korte begrippenlijst

Lijnfrequentie (line rate)Het aantal opgenomen lijnen per seconde. De benodigde lijnfrequentie is de transportsnelheid gedeeld door de gewenste afstand tussen lijnen, met overeenkomende eenheden.
EncodersyncEen bewegingspulstrein gebruiken zodat elke lijn overeenkomt met een bekende loopafstand.
Web / stripDoorlopend materiaal in het proces (folie, papier, metaal, textiel).
Resolutie dwars op de baanRuimtelijke bemonstering loodrecht op de looprichting, bepaald door pixels en optiek.
TDITime Delay Integration, multi-line sensoren die licht accumuleren terwijl ze beweging volgen.
FramegrabberHardware die hoge-bandbreedte cameradata ontvangt (vaak bij Camera Link / CXP).
LijnlichtBelichting als een heldere lijn, afgestemd op het zicht van de sensor op de baan.

FAQ: line scan camera’s

Is een line scan camera hetzelfde als een Computer Vision camera?

Het is een familie binnen Computer Vision. Computer Vision omvat ook area scan, 3D en smart camera’s. Line scan betekent specifiek opeenvolgende lijnen vastleggen, gesynchroniseerd met beweging.

Wanneer kies ik area scan?

Als het vereiste inspectiegebied met voldoende detail en passende opnametijd in een rechthoekig beeld past. Continue of gepulste belichting kan geschikt zijn. Zie de area scan-gids.

Heb ik altijd een encoder nodig?

Een encoder is zinvol wanneer snelheidswisselingen het beeld verder vervormen dan toegestaan. Bij voldoende stabiele snelheid kan een vaste opnamefrequentie volstaan. Controleer de werkelijke materiaalbeweging, encoderplaatsing en slip. Een motorsignaal geeft niet altijd de verplaatsing op de inspectiepositie weer.

Waarom is belichting zo kritisch bij line scan?

De gekozen opnametijd moet over de volledige lijn voldoende signaal geven. Vergelijk contrast bij de snelste opnameconditie. Benodigd licht hangt af van oppervlak, lens, sensor en toegestane ruis.

Wat betekent 8k?

Ongeveer achtduizend pixels over de lijn, niet “8 megapixel” in area-scanzin. Reken om naar µm/pixel met uw baanbreedte en optiek.

Kan een line scan camera kleurprint én minuscule gaten?

Soms, als resolutie, optiek en belichting beide taken dragen. Veel eisende kleur- en fijne monodefecten vragen aparte stations of duale sensoren.

Welke software gebruiken line scan camera’s?

Typisch PC- of visioncontroller-pakketten voor continue acquisitie, encodermapping en defectclassificatie. GenICam / interfacestandaarden gelden op veel moderne modellen.

Volgende stap

Welke camera moet ik kiezen?

Gebruik de cameraselectiegids om het vereiste beelddetail, de beweging en de werkafstand om te zetten in een keuze voor camera, optiek en belichting.

Camera's kiezen voor Computer Vision